duplex
Meaning
- one terminationtwofold; two; double
Duplex omnīnō est iocandī genus, ūnum illīberāle, petulāns, flāgitiōsum, obscēnum, alterum ēlegāns, urbānum, ingeniōsum, facētum.
In all, there are two kinds of joking: one ignoble, irreverent, shameful, obscene; the other elegant, refined, ingenious, witty. (literally, “In all, the kind of joking is twofold: …”)44 BCE, Cicero, De officiis 1.104[...] Eumenidum velutī dēmēns videt agmina Penthēus, et sōlem geminum et duplicīs sē ostendere Thēbās [...]. Just as the deranged Pentheus sees the ranks of Eumenides, and a twin sun, and Thebes to show herself twofold. (Variant accusative plural: duplicīs. For context, see: The Bacchae.)
29 BCE – 19 BCE, Vergilius, Aeneis 4.469–470 - one terminationbipartite; cloven
- one terminationambiguous
Latīnē defined in Latin in our graded readers
ex duābus partibushīc: dolōsus, nōn simplexChoosing the right word Döderlein's Latin Synonyms
Duplex · Duplum · Geminus · Dupliciter · Bifariam
1. Duplex (δίπλαξ) denotes double, as distinct magnitudes to be counted: duplum (διπλοῦν) as continuous magnitudes to be weighed or measured. Duplex is used as an adjective, duplum as a substantive. Quintil. viii. 6, 42. In quo et numerus est duplex et duplum virium. 2. In duplex (as in διπλοῦς), doubleness is the primary, similarity and equality the secondary notion; in geminus (as in δίδυμος), the notion of similarity and equality is the primary, that of doubleness the secondary one. In Cic. Part. 6. Verba geminata et duplicata vel etiam sæpius iterata; the word geminata refers to the repetition of the same notion by synonymes; duplicata to the repetition of the same word. 3. Dupliciter is always modal; in two different manners, with double purpose; bifariam is local, in two places, or two parts. Cic. Fam. ix. 20. Dupliciter delectatus sum literis tuis; compare with Tusc. iii. 11. Bifariam quatuor perturbationes æqualiter distributæ sunt. (v. 281.)
Declension
| form | masculine | feminine | neuter |
|---|---|---|---|
| nominative | duplex | duplex | duplex |
| genitive | duplicis | duplicis | duplicis |
| dative | duplicī | duplicī | duplicī |
| accusative | duplicem | duplicem | duplex |
| ablative | duplicī duplice | duplicī duplice | duplicī duplice |
| vocative | duplex | duplex | duplex |
| form | masculine | feminine | neuter |
|---|---|---|---|
| nominative | duplicēs | duplicēs | duplicia |
| genitive | duplicium | duplicium | duplicium |
| dative | duplicibus | duplicibus | duplicibus |
| accusative | duplicīs duplicēs | duplicīs duplicēs | duplicia |
| ablative | duplicibus | duplicibus | duplicibus |
| vocative | duplicēs | duplicēs | duplicia |
Phrases from Meissner's Latin Phrase-Book
- agmine duplici, triplici
- in two, three columns.
- duplex est memoria de aliqua re
- a twofold tradition prevails on this subject.
- aemulatio dupliciter dicitur, ut et in laude et in vitio hoc nomen sit
- the word aemulatio is employed with two meanings, in a good and a bad sense.
et duplices hominum facies et corpora bina, Lucr. 4, 452; cf. aër (with geminus), id. 4, 274: cursus (with duae viae), Cic. Tusc. 1, 30: pars (opp. simplex), Quint. 8, 5, 4; cf. id. 4, 4, 5: modus (opp. par and sesquiplex), Cic. Or. 57, 193 et saep.: duplici de semine, Lucr. 4, 1229: quem locum duplici altissimo muro munierant, Caes. B. G. 2, 29, 3: fossa duodenūm pedum, id. ib. 7, 36 fin.: vallum, id. B. C. 3, 63, 3: rates, id. ib. 1, 25, 6: tabellae, consisting of two leaves, Suet. Aug. 27: dorsum, consisting of two boards, Verg. G. 1, 172: acies, Caes. B. G. 3, 24, 1; id. B. C. 1, 83, 1; 3, 67, 3 al.; cf. proelium, Suet. Aug. 13: seditio, id. Tib. 25: triumphus, id. Dom. 6: cura, id. Tib. 8 et saep.—Prov.: duplex fit bonitas, simul accessit celeritas, who gives promptly gives twice, Pub. Syr. 141 (Rib.).—ne duplices habeatis linguas, ne ego bilingues vos necem, Plaut. Truc. 4, 3, 7; cf. id. As. 3, 3, 105: ficus, Hor. S. 2, 2, 122; Plin. 20, 6, 23, § 52; Veg. Vet. 2, 10, 6 (1, 38, p. 265 Bip; cf. id. 1, 56, p. 281 Bip.): folia palmae, Plin. 16, 24, 38, § 90: lex, Quint. 7, 7, 10.—oculi, Lucr. 6, 1145: palmae, Verg. A. 1, 93; cf. Ov. Am. 3, 327.—clavi, Cato R. R. 20: amiculum, Nep. Dat. 3; cf. pannus, Hor. Ep. 1, 17, 25: fenus, Prop. 3 (4), 1, 22.(for which: magnum fenus, Tib. 2, 6, 22). —duplex quam ceteris pretium, Plin. 19, 1, 2, § 9; Quint. 2, 3, 3.verba dubia et quasi duplicia, Quint. 9, 2, 69.—Ulixes, Hor. C. 1, 6, 7: Amathusia, Cat. 68, 51; so, animo, Vulg. Jacob. 1, 8; 4, 8.—Adv.: dū^-plĭcĭter, doubly, on two accounts, Lucr. 6, 510; Cic. Ac. 2, 32, 104; id. Fam. 9, 20: res conscriptae, ambiguously, Arn. 5, p. 182; Vulg. Sirach, 23, 13.Charlton Lewis's shorter dictionary for students: the same scholarship in plain, modern definitions.
Origins
Equivalent to duo (“two”) + -plex (“-fold”). Possibly inherited from Proto-Italic *dupleks, if Umbrian 𐌕𐌖𐌐𐌋𐌀𐌊 (tuplak) is cognate (however, its meaning is uncertain and its form poses some difficulty). The Italic form may be an analogical alteration (with the du- of duo replacing *dwi-) of an original Proto-Indo-European *dwi-pleḱ-s; compare Ancient Greek δίπλαξ (díplax).
- Englishduplex
- Frenchduplex
- Romanianduplexfrom French duplex
- Italianduplice
- Italianduplex
- Spanishdúplex
- Welshdyblygfrom Proto-Brythonic *dublɨg
- Dutchduplex