noun · femininethird declension
dōs
dōs f (genitive dōtis)
Classical[ˈdoːs]Ecclesiastical[ˈdɔs]
Meaning
- dowry
SĪMŌ: Hāc fāmā impulsus, Chremēs / ultrō ad mē vēnit, ūnicam gnātam suam / cum dōte summā fīliō uxōrem ut daret.
SIMO: Inspired by [my son’s good] reputation, Chremes came to me of his own accord, so that he could offer his only daughter — with a huge dowry — as a bride to my son.166 BCE, Publius Terentius Afer, Andria 99–101‘saepe mihi Zephyrus ‘dōtēs corrumpere nōlī
“Often Zephyrus said to me, ‘Don’t destroy your own dowry.’ My dowry was of no value to me.” (Flora (mythology) stopped caring for flowers when the early Romans neglected to worship her deity; Zephyrus, the west wind of spring, was her consort.)8 CE, Ovidius, Fasti 5.319–320 - gift, endowment, talent
Latīnē defined in Latin in our graded readers
bona quae uxor marītō adfertdōs dōtis (f) — in Metamorphoses I, ch. 10
Declension
| form | singular | plural |
|---|---|---|
| nominative | dōs | dōtēs |
| genitive | dōtis | dōtum dōtium |
| dative | dōtī | dōtibus |
| accusative | dōtem | dōtēs |
| ablative | dōte | dōtibus |
| vocative | dōs | dōtēs |
Phrases from Meissner's Latin Phrase-Book
- dotem filiae dare
- to give a dowry to one's daughter.
dōs, ōtis (
I. gen. plur. dotium, Dig. 23, 3, 9, § 1 al.;
dotum, Val. Max. 4, 4, 11; Tert. Cult. Fem. 2, 9), f. 1. do, like the Sicilian δωτίνη, from διδόναι, Varr. L. L. 5, § 175 Müll., a marriage portion, dowry (for syn. cf.: donum, largitio, munus, donatio, etc.). I. Prop., Plaut. Am. 2, 2, 209; id. Ep. 2, 1, 11 et saep.; Ter. And. 5, 4, 47; id. Heaut. 5, 1, 64 sq. al.; Cic. Caecin. 25 fin.; id. Fl. 35; id. Att. 14, 13, 5; Caes. B. G. 6, 19, 1; Hor. S. 1, 2, 131; id. Ep. 1, 6, 36 et saep.—Cf. on the legal regulations respecting the dos and the t. t. used in them (dotis datio, dictio, promissio, etc.), Cod. Just. 5, 12; Dig. 23, 3 tit.:
De jure dotium, Just. Inst. 2, 7, 3; Cod. Just. 5, 15: De dote cauta, non numerata; id. 5, 11: De dotis promissione et nuda pollicitatione; Dig. 33, 4 tit.: De dote praelegata; ib. 37, 7: De dotis collatione; cf. Rein's Privatr. p. 194 sq. —II. Transf., a gift, endowment, talent, property, quality (freq. since the Aug. per.; cf.:
indoles, ingenium, facultates, virtutes): (juris civilis) artem verborum dote locupletasti, Cic. de Or. 1, 55: vinearum (pedamenta, vimina), Col. 4, 30, 1; cf. praediorum, Dig. 33, 7, 2; ib. 20, § 3: magnae uvarum, Col. 3, 2, 17; cf.: omnis unionum, Plin. 9, 35, 56, § 112: mulsi, id. 22, 24, 50, § 108: aquatilium, id. 32, 11, 53, § 142: formae, Ov. M. 9, 717; cf. oris, id. ib. 5, 562: corporis, id. ib. 583: ingenii (opp. bona corporis), id. A. A. 2, 112; so Curt. 3, 6, 20: corporis, Sen. Vit. Beat. 8, 3: corporis animique dotes, Suet. Tit. 3; cf.: naturae fortunaeque, Plin. Ep. 3, 3, 4: omnes belli et togae, Vell. 1, 12, 3 et saep.: silvarum dotes, the delights, i. e. the chase, Grat. Cyn. 252: est quoque carminibus meritas celebrare puellas Dos mea, my gift, Ov. Am. 1, 10, 60: infelix perii dotibus ipse meis, id. Pont. 2, 7, 48: dos erat ille (sc. Phaon) loci, the ornament, id. H. 15, 146: teneritas in dote (est), is highly prized, Plin. 19, 8, 41, § 141.Charlton Lewis's shorter dictionary for students: the same scholarship in plain, modern definitions.
dōs ōtis, f
1 DA-, a marriage portion, dowry : dos est Decem talenta, T.: filiae nubili dotem conficere: uxorem cum dote pecunia donat, H.— Poet.: Pauperiem sine dote quaero, espouse , H. —Plur: quaesitae sanguine, V.— A gift, present, offering, endowment, talent, quality : artem verborum dote locupletasti: dotem, quam in civilibus malis acceperant: Coniugi, a wedding present , O.: Dos est magna parentium Virtus, H.: dotes ingenii, O.
Origins
From Proto-Italic *dōtis, from Proto-Indo-European *déh₃tis, from *deh₃- (“give”). Doublet of dosis. Cognate with Ancient Greek δόσις (dósis), Sanskrit दिति (díti).
Descendants
- Catalandot
- Frenchdot
- Italiandota
- Italiandote
- Portuguesedote
- Spanishdote
- Dalmatianduauta
- Galiciandote
- Sicilianduti