LATIN DICTIONARYLexicon Latīnum
adjectivefirst/second-declension adjective

brūtus1

brūtus (feminine brūta, neuter brūtum)
Classical[ˈbruː.tʊs]Ecclesiastical[ˈbruː.tus]

Meaning

  1. adjectivedull, stupid, insensible, unreasonable, irrational
  2. adjectiverareheavy, unwieldy

In the readers how our graded readers gloss it

Choosing the right word Döderlein's Latin Synonyms

Stupidus · Brutus · Bardus · Stultus · Fatuus · Stolidus

Stupidus, brutus, and bardus, denote a merely negative quality, want of intellect; stupidus (from τύφω, ταφεῖν), that of a human being who comprehends with difficulty, as dull-witted, like ἀναίσθητος; brutus (μαυρωτός), that of beasts, and of men whose organization is like that of beasts, who comprehend nothing, as without reason, like βλάξ; bardus, who comprehends slowly, as without talent, like βραδύς; whereas stultus, fatuus, and stolidus, denote a positive quality of the mind, which has false notions and a perverse judgment; stultus (from τέλλω, ἀτάλλω, ἀταλόφρων), a want of practical wisdom, as folly, like μωρός, in opp. to prudens; fatuus, a want of æsthetical judgment, as silliness; stolidus, a want of reasonable moderation, as brutality. Liv. xxv. 19. Id non promissum magis stolide quam stulte creditum. (iv. 229.)

Declension

singular
formmasculinefeminineneuter
nominativebrūtusbrūtabrūtum
genitivebrūtībrūtaebrūtī
dativebrūtōbrūtaebrūtō
accusativebrūtumbrūtambrūtum
ablativebrūtōbrūtābrūtō
vocativebrūtebrūtabrūtum
plural
formmasculinefeminineneuter
nominativebrūtībrūtaebrūta
genitivebrūtōrumbrūtārumbrūtōrum
dativebrūtīsbrūtīsbrūtīs
accusativebrūtōsbrūtāsbrūta
ablativebrūtīsbrūtīsbrūtīs
vocativebrūtībrūtaebrūta

brūtus, a, um, adj. kindr. with βα^ρύς, perh. contr. from barutus, a lengthened form of barus, like actutum, astutus, cinctutus, versutus, from actu, astus, cinctus, versus; cf. also βρῖθύς, heavy, weighty; Fr. and Engl. brute, brutal.
I. Lit., heavy, unwieldy, immovable (rare): brutum antiqui gravem dicebant, Paul. ex Fest. p. 31 Müll.: pondus, falling down with heavy weight, Lucr. 6, 105: tellus, * Hor. C. 1, 34, 9 (cf.: terra iners, id. ib. 3, 4, 45: immota tellus, Sen. Thyest. 1020: terra semper immobilis, Serv. ad Verg. A. 10, 102: Unde Horatius. Et bruta tellus): corpora neque tam bruta quam terrea, neque tam levia quam aetheria, App. de Deo Socr. p. 47, 5.—
II. Trop., dull, stupid, insensible, unreasonable.
A. Of men: brutum dicitur hebes et obtusum ... Pacuvius Hermiona: et obnoxium esse aut brutum aut elinguem putes, Non. p. 77, 31 sq.: fortunam insanam esse et caecam et brutam perhibent philosophi, Pac. ap. Auct. Her. 2, 23, 36: quod bruti nec satis sardare queunt, Naev. ap. Fest. s. v. sardare, p. 322 Müll. (Bell. Punic. v. 65, p. 18 Vahl.): T. Manlius relegatus a patre ob adulescentiam brutam atque hebetem, Sen. Ben. 3, 37, 4; App. M. 7, p. 191, 30: homo, Lact. 7, 4, 12; Prud. στεφ. 2, 66; cf. 2. Brutus, II. B.—Esp. in a play on the name, 2. Brutus, v. h. v.—
B. Of animals, irrational ( = ἀναίσθητος, Arist. Part. Anim. 3, 4) (so several times in Pliny the elder): animalium hoc maxime brutum (sc. sus), Plin. 8, 51, 77, § 207; 9, 29, 46, § 87; 11, 37, 70, § 183; 11, 39, 92, § 226.—But only late Lat. as a general designation of animals opp. to men, our brute, irrational, dumb, Greg. Mag. in Job, 10, 13, 23; 17, 30, 46 al.—
C. Of inanimate things: bruta fulmina et vana, ut quae nulla veniant ratione naturae, qs. striking blindly, Plin. 2, 43, 43, § 113: scitum Caesaris, thoughtless, inconsiderate, Prud. στεφ. 5, 66.—* Sup., Jul. Val. Rer. Gest. Alex. Magn. 3, 67.

Origins

An Oscan loanword, from Proto-Italic *gʷrūtos, from Proto-Indo-European *gʷréh₂us (“heavy”). Cognate with Ancient Greek βαρύς (barús), Persian گران (gerân) and Sanskrit गुरु (gurú). See also Latin gravis.

Descendants
  • Catalanbrut
  • Italianbrutto
  • Italianbruto
  • Occitanbrut
  • Frenchbrutfrom Old French brut
  • Englishbrutfrom Old French brut
  • Germanbrutfrom Old French brut
  • Englishbrutefrom Old French brut
  • Portuguesebrutofrom Old Galician-Portuguese bruto
  • Romanianbrut
proper noun · masculinesecond declension
Brūtus2
Brūtus m sg (genitive Brūtī)
Classical[ˈbruː.tʊs]Ecclesiastical[ˈbruː.tus]

Meaning

  1. A cognomen of the Roman gens Iunius.
    Et Tu Brutè?And you, Brutus?1599, William Shakespeare, The Tragedy of Julius Caesar (overall work in English), Act 3; reproduced in Mr. William Shakespeare's Comedies, Histories, & Tragedies, London: Methuen & Co. Ltd., 1910, page 119, column 1:

Declension

declension
formsingularplural
nominativeBrūtus—
genitiveBrūtī—
dativeBrūtō—
accusativeBrūtum—
ablativeBrūtō—
vocativeBrūte—

Brūtus, i, m., = Βροῦτος [1. brutus],
I. a Roman cognomen.
I. L. Junius, the relative of Tarquinius Superbus, saved by his feigned stupidity [whence the name], and the deliverer of Rome from regal dominion, Liv. 1, 56, 7 sq.; Ov. F. 2, 717; 2, 837; Verg. A. 6, 818; Cic. Tusc. 1, 37, 89 saep. After him, Brutus was the cognomen of the patrician gens Junia.—
II. From the plebeian gens Junia,
A. M. Junius, son of Servilia, a half-sister of Cato Uticensis by M. Brutus (not by Cæsar; v. Ellendt Cic. Brut. p. cxxvii.), an intimate friend of Cicero about the 21st year of his age, and one of the murderers of Julius Cœsar, Suet. Caes. 80 sq.; id. Aug. 10; Vell. 2, 56, 3; 2, 58, 1; Tac. A. 1, 2; Cic. Phil. 1, 3, 8; 1, 4, 9 and 10; 2, 12, 28 sq.; 2, 13, 31; id. Fam. 3, 4, 2; as a philos. and orator active and respected, id. Ac. 1, 3, 12; id. Fin. 1, 3, 8; id. Tusc. 5, 1, 1 sq.; id. Att. 12, 5, 3; 13, 9, 2; Plut. Brut. 4; Cic. Or. 71, 237; Quint. 10, 1, 123; Tac. Or. 17 sq.; 21; cf. Ellendt, above cited; Meyer, Fragm. Orat. 205. To him Cic. dedicated his writings: Orator, Brutus, de Deorum Naturā, de Finibus, and Tusc. Quaestiones.—
B. D. Junius, a fellow-conspirator with the preceding, Suet. Caes. 80 sq.; id. Aug. 10; Vell. 2, 56 sq.; Cic. Phil. 3, 1, 4; id. Fam. 10, 11, 2; id. ad Brut. 1, 2, 2; to him are addressed the letters, Cic. Fam. 11, 5 sqq.; 12 sqq. al.—To these two Cicero's witticism has reference: quid ergo? Ista culpa Brutorum? Minime illorum quidem, sed aliorum brutorum, qui se cautos ac sapientes putant, Cic. Att. 14, 14, 2; cf. id. Phil. 4, 2, 7; id. Att. 14, 20, 2; Liv. 1, 56, 8; Ov. F. 2, 717.—
2. Derivv.
a. Brūtĭā-nus, a, um, adj., of or pertaining to (M. Junius) Brutus: castra, Vell. 2, 72: Cassianaeque partes, id. 2, 74: bellum civile, Lact. 2, 7 fin.—
b. Brūtīnus, a, um, adj., of or pertaining to Brutus (M. Junius): consilia rei publicae liberandae, Cic. Ep. ad Brut. 1, 15.—
III. D. Junius Brutus Callaicus, consul with P. Corn. Scipio Nasica Serapio A.U.C. 616, Cic. Brut. 28, 107; id. Leg. 3, 9, 20; id. Balb. 17, 40; Vell. 2, 5.—
IV. D. Junius Brutus Julianus, consul with Mamercus Æmilius Lepidus A.U.C. 677, Cic. Brut. 47, 175; id. de Or. 2, 33, 142; id. Att. 12, 22, 2.—
V. M. Junius Brutus, the husband of Servilia, and father of the murderer of Cœsar, a distinguished lawyer, Cic. Brut. 62, 222.

Origins

See brūtus.

In the Academy Smith's classical dictionaries

Quick answers

What does brūtus mean in Latin?
brūtus, a adjective, means “dull, stupid, insensible, unreasonable, irrational; heavy, unwieldy”.
How do you pronounce brūtus?
In classical Latin, [ˈbruː.tʊs]; in ecclesiastical (church) Latin, [ˈbruː.tus].