verbfirst conjugation
prōtēlō
prōtēlō (present infinitive prōtēlāre, perfect active prōtēlāvī, supine prōtēlātum)
Classical[proːˈteː.ɫoː]Ecclesiastical[proˈtɛː.lo]
Meaning
- to drive forward
- to beat off or repulse
Conjugation conjugation 1
| form | present | imperfect | future | perfect | pluperfect | fut. perfect |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1st sg. | prōtēlō | prōtēlābam | prōtēlābō | prōtēlāvī | prōtēlāveram | prōtēlāverō prōtēlārō |
| 2nd sg. | prōtēlās | prōtēlābās | prōtēlābis | prōtēlāvistī prōtēlāstī | prōtēlāverās prōtēlārās | prōtēlāveris |
| 3rd sg. | prōtēlat | prōtēlābat | prōtēlābit | prōtēlāvit | prōtēlāverat prōtēlārat | prōtēlāverit prōtēlārit |
| 1st pl. | prōtēlāmus | prōtēlābāmus | prōtēlābimus | prōtēlāvimus | prōtēlāverāmus | prōtēlāverimus prōtēlārimus |
| 2nd pl. | prōtēlātis | prōtēlābātis | prōtēlābitis | prōtēlāvistis prōtēlāstis | prōtēlāverātis prōtēlārātis | prōtēlāveritis prōtēlāritis |
| 3rd pl. | prōtēlant | prōtēlābant | prōtēlābunt | prōtēlāvērunt prōtēlāvēre, prōtēlārunt | prōtēlāverant prōtēlārant | prōtēlāverint prōtēlārint |
active subjunctive
| form | present | imperfect | perfect | pluperfect |
|---|---|---|---|---|
| 1st sg. | prōtēlem | prōtēlārem | prōtēlāverim prōtēlārim | prōtēlāvissem prōtēlāssem |
| 2nd sg. | prōtēlēs | prōtēlārēs | prōtēlāverīs | prōtēlāvissēs prōtēlāssēs |
| 3rd sg. | prōtēlet | prōtēlāret | prōtēlāverit prōtēlārit | prōtēlāvisset prōtēlāsset |
| 1st pl. | prōtēlēmus | prōtēlārēmus | prōtēlāverīmus prōtēlārīmus | prōtēlāvissēmus prōtēlāssēmus |
| 2nd pl. | prōtēlētis | prōtēlārētis | prōtēlāverītis prōtēlārītis | prōtēlāvissētis prōtēlāssētis |
| 3rd pl. | prōtēlent | prōtēlārent | prōtēlāverint prōtēlārint | prōtēlāvissent prōtēlāssent |
passive indicative
| form | present | imperfect | future |
|---|---|---|---|
| 1st sg. | prōtēlor | prōtēlābar | prōtēlābor |
| 2nd sg. | prōtēlāris prōtēlāre | prōtēlābāris prōtēlābāre | prōtēlāberis prōtēlābere |
| 3rd sg. | prōtēlātur | prōtēlābātur | prōtēlābitur |
| 1st pl. | prōtēlāmur | prōtēlābāmur | prōtēlābimur |
| 2nd pl. | prōtēlāminī | prōtēlābāminī | prōtēlābiminī |
| 3rd pl. | prōtēlantur | prōtēlābantur | prōtēlābuntur |
passive subjunctive
| form | present | imperfect |
|---|---|---|
| 1st sg. | prōtēler | prōtēlārer |
| 2nd sg. | prōtēlēris prōtēlēre | prōtēlārēris prōtēlārēre |
| 3rd sg. | prōtēlētur | prōtēlārētur |
| 1st pl. | prōtēlēmur | prōtēlārēmur |
| 2nd pl. | prōtēlēminī | prōtēlārēminī |
| 3rd pl. | prōtēlentur | prōtēlārentur |
imperative
| form | active | passive |
|---|---|---|
| pres. 2nd sg. | prōtēlā | prōtēlāre |
| pres. 2nd pl. | prōtēlāte | prōtēlāminī |
| fut. 2nd sg. | prōtēlātō | prōtēlātor |
| fut. 3rd sg. | prōtēlātō | prōtēlātor |
| fut. 2nd pl. | prōtēlātōte | — |
| fut. 3rd pl. | prōtēlantō | prōtēlantor |
infinitives & participles
| form | active | passive |
|---|---|---|
| present infinitive | prōtēlāre | prōtēlārī |
| perfect infinitive | prōtēlāvisse prōtēlāsse | prōtēlātum esse |
| future infinitive | prōtēlātūrum esse | prōtēlātum īrī |
| present participle | prōtēlāns | — |
| perfect participle | — | prōtēlātus prōtēlāta, prōtēlātā, prōtēlātae, prōtēlātam, prōtēlātārum, prōtēlātās, prōtēlātī, prōtēlātōrum, prōtēlātōs |
| future participle | prōtēlātūrus prōtēlātūra, prōtēlātūrā, prōtēlātūrae, prōtēlātūram, prōtēlātūrārum, prōtēlātūrās, prōtēlātūre, prōtēlātūrī, prōtēlātūrīs, prōtēlātūrō, prōtēlātūrōrum, prōtēlātūrōs, prōtēlātūrum | prōtēlandus prōtēlanda, prōtēlandā, prōtēlandae, prōtēlandam, prōtēlandārum, prōtēlandās, prōtēlande, prōtēlandīs, prōtēlandōrum, prōtēlandōs |
gerundprōtēlandī, prōtēlandō, prōtēlandumsupineprōtēlātum, prōtēlātū
prō-tēlo, āvi, ātum, 1, v. a. telum,
I. to drive forth or forwards, to drive away, put to flight, repulse, remove (only ante- and post-class.).
I. Lit.: protelare longe propellere, ex Graeco videlicet τῆλε, quod significat longe, Paul. ex Fest. p. 235 Müll.: equites, Sisenn. ap. Non. 363, 18:
Romanos impetu suo protelant, id. ib. 363, 4: aliquem patriā, Turp. ib. 363, 16 (Com. Rel. p. 83 Rib.): aliquem saevidicis dictis, Ter. Phorm. 1, 4, 36: hanc cladem de vestris manibus, App. M. 8, p. 209, 36; p. 178 Bip. —II. Transf.
A. To prolong, put off, protract, delay, defer:
diem cautionis, Dig. 39, 2, 4: admonitionem, ib. 5, 1, 2 fin.: litem invito judice, Cod. Just. 3, 1, 13: annis quadraginta sexcenta milia hominum protelavit, prolonged, i. e. preserved their lives, Tert. adv. Marc. 4, 21: protelentur dies in terrā possessionis vestrae, Vulg. Deut. 5, 33. —B. To lead or bring anywhere:
aliquem in portum divinae clementiae, Tert. Poen. 4: ignorantiam in occasionem, id. Spect. 1.Charlton Lewis's shorter dictionary for students: the same scholarship in plain, modern definitions.
prō-tēlō —, —, āre
pro+telum, to drive forth, drive away : te dictis, T.
Origins
- Proto-Indo-European*per-der.?
- Proto-Indo-European*per-der.?
- Proto-Indo-European*pér
- Proto-Indo-European*pró
- Proto-Indo-European*pro-
- Proto-Italic*pro-
- Latinprōtēlō
Latin tēlum Proto-Indo-European *-h₂ Proto-Indo-European *-éh₂ Proto-Indo-European *-yéti Proto-Indo-European *-eh₂yéti Proto-Indo-European *-h₂tiinflu. Proto-Italic *-ājō Proto-Italic *-āō Latin -ō Latin prōtēlō From prō- + tēlum + -ō.