partiō1
Meaning
- to share, part, apportion; divide, distribute
Caesar partītīs cōpiīs cum Gāiō Fabiō lēgātō et Mārcō Crassō quaestōre celeriterque effectīs pontibus adit tripertītō, aedificia vīcōsque incendit, magnō pecoris atque hominum numerō potītur.
Caesar, having divided his forces with C. Fabius, his lieutenant, and M. Crassus his questor, and having hastily constructed some bridges, enters their country in three divisions, burns their houses and villages, and gains possession of a large number of cattle and men.c. 52 BCE, Julius Caesar, Commentarii de bello Gallico 6.6
Latīnē defined in Latin in our graded readers
in partēs dīvidō et dō; puella cibum inter omnēs partītur.inter sē dīvidōChoosing the right word Döderlein's Latin Synonyms
Dividere · Partiri · Dirimere · Dispertire · Distribuere
1. Dividere and dirimere mean to divide something, merely in order to break the unity of the whole, and separate it into parts, whereas partiri means to divide, in order to get the parts of the whole, and to be able to dispose of them. Hence the phrases divide et impera, and dividere sententias, but partiri prædam. 2. Divisio denotes, theoretically, the separation of a genus into its species, whereas partitio, the separation of the whole into its parts. Quintil. v. 10, 63. Cic. Top. 5. 3. Dividere refers to a whole, of which the parts are merely locally and mechanically joined, and therefore severs only an exterior connection; but dirimere refers to a whole, of which the parts organically cohere, and destroys an interior connection. Liv. xxii. 15. Casilinum urbs . . . Volturno flumine dirempta Falernum ac Campanum agrum dividit: for the separation of a city into two halves by a river, is an interior separation, whereas the separation of two neighboring districts by a city, is an exterior separation. 4. Dividere means also to separate into parts, without any accessory notion, whereas dispertire, with reference to future possessors, and distribuere, with reference to the right owners, or to proper and suitable places. (iv. 156.)
Conjugation conjugation 4
| form | present | imperfect | future | perfect | pluperfect | fut. perfect |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1st sg. | partiō | partiēbam | partiam | partīvī partiī | partīveram partieram | partīverō partierō |
| 2nd sg. | partīs | partiēbās | partiēs | partīvistī partiistī | partīverās partierās | partīveris partieris |
| 3rd sg. | partit | partiēbat | partiet | partīvit partiit | partīverat partierat | partīverit partierit |
| 1st pl. | partīmus | partiēbāmus | partiēmus | partīvimus partiimus | partīverāmus partierāmus | partīverimus partierimus |
| 2nd pl. | partītis | partiēbātis | partiētis | partīvistis partiistis | partīverātis partierātis | partīveritis partieritis |
| 3rd pl. | partiunt | partiēbant | partient | partīvērunt partīvēre, partiērunt, partiēre | partīverant partierant | partīverint partierint |
active subjunctive
| form | present | imperfect | perfect | pluperfect |
|---|---|---|---|---|
| 1st sg. | partiam | partīrem | partīverim partierim | partīvissem partiissem |
| 2nd sg. | partiās | partīrēs | partīverīs partierīs | partīvissēs partiissēs |
| 3rd sg. | partiat | partīret | partīverit partierit | partīvisset partiisset |
| 1st pl. | partiāmus | partīrēmus | partīverīmus partierīmus | partīvissēmus partiissēmus |
| 2nd pl. | partiātis | partīrētis | partīverītis partierītis | partīvissētis partiissētis |
| 3rd pl. | partiant | partīrent | partīverint partierint | partīvissent partiissent |
| form | present | imperfect | future |
|---|---|---|---|
| 1st sg. | partior | partiēbar | partiar |
| 2nd sg. | partīris partīre | partiēbāris partiēbāre | partiēris partiēre |
| 3rd sg. | partītur | partiēbātur | partiētur |
| 1st pl. | partīmur | partiēbāmur | partiēmur |
| 2nd pl. | partīminī | partiēbāminī | partiēminī |
| 3rd pl. | partiuntur | partiēbantur | partientur |
passive subjunctive
| form | present | imperfect |
|---|---|---|
| 1st sg. | partiar | partīrer |
| 2nd sg. | partiāris partiāre | partīrēris partīrēre |
| 3rd sg. | partiātur | partīrētur |
| 1st pl. | partiāmur | partīrēmur |
| 2nd pl. | partiāminī | partīrēminī |
| 3rd pl. | partiantur | partīrentur |
imperative
| form | active | passive |
|---|---|---|
| pres. 2nd sg. | partī | partīre |
| pres. 2nd pl. | partīte | partīminī |
| fut. 2nd sg. | partītō | partītor |
| fut. 3rd sg. | partītō | partītor |
| fut. 2nd pl. | partītōte | — |
| fut. 3rd pl. | partiuntō | partiuntor |
infinitives & participles
| form | active | passive |
|---|---|---|
| present infinitive | partīre | partīrī |
| perfect infinitive | partīvisse partiisse | partītum esse |
| future infinitive | partītūrum esse | partītum īrī |
| present participle | partiēns | — |
| perfect participle | — | partītus |
| future participle | partītūrus partītūra, partītūrā, partītūrae, partītūram, partītūrārum, partītūrās, partītūre, partītūrī, partītūrīs, partītūrō, partītūrōrum, partītūrōs, partītūrum | partiendus partiundus, partienda, partiendā, partiendae, partiendam, partiendārum, partiendās, partiende, partiendīs, partiendōrum, partiendōs |
Phrases from Meissner's Latin Phrase-Book
- spinae partiendi et definiendi (Tusc. 5. 8. 22)
- minute, captious subdivisions and definitions.
- genus universum in species certas partiri et dividere (Or. 33. 117)
- to analyse a general division into its specific parts.
aeternabilem divitiam partissent, Att. ib. 475, 24: praedam, Plaut. As. 2, 2, 5: bona sua inter aliquos, id. Mil. 3, 1, 113: bona testamento, Afran. ap. Non. 475, 21: (sol) aetheris oras Partit, Lucr. 5, 684: consules designati provincias inter se partiverant, Sall. J. 43, 1; Cic. Leg 3, 3, 7: regnum Vangio ac Sido inter se partivere, Tac. A. 12, 30.—Pass.: pes enim, qui adhibetur ad numeros, partitur in tria, ut necesse sit partem pedis aequalem esse, etc., Cic. Or. 56, 188.—genus universum in species certas partietur ac dividet, Cic. Or. 33, 117; id. Rosc. Com. 17, 53: id ipsum in ea, quae decuit membra partitus est, id. Univ. 7: pupillis bona erepta cum eo partitus est, Cic. Verr. 2, 4, 17, § 37: suum cum Scipione honorem partitur, Caes. B. C. 3, 82: id opus inter se Petreius atque Afranius partiuntur, id. ib. 1, 73 fin.; cf. id. ib. 1, 38, and Cic. Phil. 14, 6, 15: (praedam) socios partitur in omnes, Verg. A. 1, 194: partiri limite campum, id. G. 1, 126: tecum lucellum, Hor. S. 2, 5, 82: lintres, id. Ep. 1, 18, 61: qui numquam partitur amicum, solus habet. Juv. 3, 121.—dulcemque in ambos caritatem partiens, Phaedr. 3, 8, 13; so, pensa inter virgines partientem, Just. 1, 3, 2.—The forms partiturus, Caes. B. C. 1, 4, 3, and partiendum, Cic. Fin. 1, 7, 22, are to be attributed, on account of the other examples of this word in Cic. and Cæs. (v. supra), to partior.—(animi natura) partita per artus, Lucr. 3, 710: divisio in sex partita, Varr. R. R. 1, 37, 4: membra partita ac distributa, Cic. de Or. 3, 30, 119: Caesar partitis copiis cum C. Fabio legato, Caes. B. G. 6, 6; cf.: partito exercitu, id. ib. 6, 33; 7, 24, 5: regionibus partitum imperium, Liv. 27, 7; Ov. A. A. 3, 593: carcere partitos equos, parted, separated by the barriers, id. F. 4, 680.—Hence, partītō, adverb. abl., distributively: dividere, Reg. tit. 24, 25.—vos inter vos partite, Plaut. Am. 4, 4 (5), 1.—Hence, * adv.: partītē, with proper divisions, methodically: dicere, Cic. Or. 28, 99.Charlton Lewis's shorter dictionary for students: the same scholarship in plain, modern definitions.
Origins
- Proto-Indo-European*perh₃-
- Proto-Indo-European*pérh₃tis?
- Proto-Italic*partis
- Latinpartiō
Proto-Indo-European *-yétider. Latin -iō Latin partiō From pars (“part, piece”) + -iō.
- Catalanpartir
- Frenchpartir
- Italianpartire
- Occitanpartir
- Portuguesepartir
- Spanishpartir
- Asturianpartir
- Emilianpartîr
- Franco-Provençalpartir
- Friulianpartî