adjectivefirst/second-declension adjective
parcus
parcus (feminine parca, neuter parcum, comparative parcior, superlative parcissimus)
Classical[ˈpar.kʊs]Ecclesiastical[ˈpar.kus]
Meaning
- adjectivesparing, frugal, thrifty
- adjectivescanty, slight, little, small
Latīnē defined in Latin in our graded readers
sūmptuum inimīcusparcus -a -um — in Epistulae, ch. 12
Declension
| form | masculine | feminine | neuter |
|---|---|---|---|
| nominative | parcus | parca | parcum |
| genitive | parcī | parcae | parcī |
| dative | parcō | parcae | parcō |
| accusative | parcum | parcam | parcum |
| ablative | parcō | parcā | parcō |
| vocative | parce | parca | parcum |
| form | masculine | feminine | neuter |
|---|---|---|---|
| nominative | parcī | parcae | parca |
| genitive | parcōrum | parcārum | parcōrum |
| dative | parcīs | parcīs | parcīs |
| accusative | parcōs | parcās | parca |
| ablative | parcīs | parcīs | parcīs |
| vocative | parcī | parcae | parca |
parcus, a, um, adj., = παῦρος [v. parco],
I. sparing in any thing, esp. in expenditure; in a good and bad sense, frugal, thrifty, economical; niggardly, penurious, parsimonious (syn.: tenax, restrictus).
I. Lit.
(a). Absol.:
detrusisti me ad senem parcissimum, Plaut. Aul. 2, 5, 9: patre parco ac tenaci, Cic. Cael. 15, 36: optimus colonus, parcissimus, modestissimus, frugalissimus, id. de Or. 2, 71, 287: parcumque genus patiensque laborum, Ov. M. 7, 656: parcā manu offerre aliquid, Hor. C. 3, 16, 43.—(b). With gen.:
veteris non parcus aceti, Hor. S. 2, 2, 62: donandi parca juventus, id. ib. 2, 5, 79: pecuniae, Tac. H. 1, 49: pecuniae parcus ac tenax, Suet. Tib. 46.—B. In gen., sparing, chary, moderate in any thing:
operā haud fui parcus meā, Plaut. Rud. 4, 2, 14: nimium parcus in largiendā civitate, Cic. Balb. 22, 50: non tam vereor, ne me in laudibus suis parcum, quam ne nimium putet, Plin. Pan. 3, 3: quam modica cultu, quam parca comitatu, id. ib. 83, 7: civium sanguinis parcus, Tac. H. 3, 75: parcissimus somni, Luc. 9, 590: parcissimus vini, Suet. Aug. 77: acies non parca fugae, Sil. 10, 30: beneficiorum parcissimus aestimator, Plin. Pan. 21, 2: parcus Deorum cultor, Hor. C. 1, 34, 1: in libidinem projecti, in cibum parci, Just. 41, 3, 13.—With inf.: parcusque lacessere Martem, Sil. 1, 680: haud parci Martem coluisse, id. 8, 464.—In gen., moderate, not rash nor self-indulgent: somnus sanitatis in homine parco, Vulg. Ecclus. 31, 24.—Comp.: parcior somni, Just. 11, 13, 2.—Sup.: parcissimus somni, Luc. 9, 590.—II. Transf., spare, scanty, little, small, slight (poet. and in post-Aug. prose):
parco sale contingere, Verg. G. 3, 403: tellus, Stat. S. 4, 5, 13: lucerna, Prop. 4 (5), 3, 60. vulnus, Sil. 16, 111: merito parcior ira meo, Ov. P. 1, 2, 98: questaque sum vento lintea parca dari, id. H. 21, 79: optima mors parca quae venit apta die, after a short time, Prop. 3, 3, 40 (Parcae quae venit acta die, id. 3, 4, 18 Müll.): et brevis somnus, Plin. Pan. 49.—Adv., in two forms, parce (class.) and parciter (ante- and post-class.). A. Form parcē.
1. Sparingly, frugally, thriftily; penuriously, parsimoniously:
parce parcus, Plaut. Aul. 2, 4, 35: vivere parce, continenter, severe, sobrie, Cic. Off. 1, 30, 106; cf.: parce ac duriter se habere, Ter. Ad. 1, 1, 20: parce et duriter vitam agere, id. And. 1, 1, 47: nimium parce facere sumptum, id. ib. 2, 6, 19: frumentum parce et paulatim metiri, Caes. B. G. 7, 71: cur id tam parce tamque restricte faciant, Cic. Fin. 2, 13, 42: parce seminat, Vulg. 2 Cor. 9, 6.—Comp.: implet manum parcius, Juv. 6, 546.—2. In gen., sparingly, moderately, cautiously:
scripsi de te parce et timide, Cic. Fam. 6, 7, 3: parce et molliter aliquem laedere, id. ib. 1, 9, 23: gaudere, Phaedr. 4, 16: mirari, Sil. 10, 474; 15, 756; Plin. Ep. 5, 16, 3; 5, 7, 4.— Comp.: parcius dicere de laude alicujus, Cic. Mur. 13, 29: parcius ista viris tamen obicienda memento, Verg. E. 3, 7: parcius Andromachen vexavit Achaia victrix, Ov. H. 8, 13: parcius quatiunt fenestras, rarely, seldom, Hor. C. 1, 25, 1; Quint. 9, 2, 69.— Sup.: civitatem Romanam parcissime dedit, Suet. Aug. 40: ut parcissime dicam, nemo historicorum commendavit magis, Quint. 10, 1, 101.—B. Form parcĭter, sparingly, Pompon. ap. Non. 515, 6: praelibare, Claud. Mam. praef.
Charlton Lewis's shorter dictionary for students: the same scholarship in plain, modern definitions.
parcus adj. with comp. and sup.
SPAR-, sparing, frugal, thrifty, economical, niggardly, stingy, penurious, parsimonious : colonus parcissimus: parcumque genus patiensque laborum, O.: cui deus obtulit Parcā quod satis est manu, H.: veteris non parcus aceti, H.: donandi, H.: dies, i. e. of poverty , Pr.— Sparing, chary, moderate : in largiendā civitate: Deorum cultor, H.: verba, moderate , O.— Spare, scanty, little, small, slight : parco sale contingere, V.: merito parcior ira meo, O.
Origins
By surface analysis, parcō + -us.
Descendants
- Catalanparc
- Italianparco
- Portugueseparco
- Spanishparco