noun · masculinesecond declension
nervus
nervus m (genitive nervī)
Classical[ˈnɛr.wʊs]Ecclesiastical[ˈnɛr.vus]
Meaning
- masculinea muscle
[…]: trepidantem et terga parantem
8 CE, Ovidius, Metamorphoses 8.363–364 - figurativelymasculinevigor, force, power, strength, energy, nerve
- alsoin pluralmasculinethe penis
Cum mihi Cous adesset Amyntas, cuius in indomito constantior inguine nervus
c. 30 BCE, Horatius, Epodi 12.18–20[…]admotisque manibus temptare coepit inguinum vires. Dicto citius nervi paruerunt imperio, manusque aniculae ingenti motu repleverunt.
c. 27 CE – 66 CE, Petronius, Satyricon 131.5–6 - masculinea cord, string, thong or wire
Near-synonyms: fūnis, restis, rū̆dēns
- masculinethe string of a musical instrument
- in pluralmasculinea lyre
- masculinea bowstring
Tālia iactantem dictīs ac dīra canentem nōn tulit Ascanius, nervōque obversus equīnō contendit tēlum[…]
29 BCE – 19 BCE, Vergilius, Aeneis 9.621–623 - masculinea bow
- masculinecords or wires by which a puppet is moved
nempe tu, mihi qui imperitas, aliis servis miser atque
c. 35 BCE, Horatius, Sermones 2.7.80–82 - masculinea thong or iron chains with which a person's feet (or neck) was bound: fetters
Near-synonyms: vinculum, compēs; carcer
vincito aut nervo aut compedibus
449 BCE, Lex duodecim tabularum 3.3 - masculinemetonymicallya prison
- masculinethe leather with which shields were covered
Fugit illa per oras multiplicis lini subtextaque tegmina neruis
c. 83 CE – 96 CE, Silius Italicus, Punica 4.293Denserent ictus, ora mucronibus quaererent: non loricam Germano, non galeam, ne scuta quidem ferro nervove firmata, sed viminum textus vel tenuis et fucatas colore tabulas;[…]
c. 117 CE, Tacitus, Annales 2.14 - masculinea fiber
Latīnē defined in Latin in our graded readers
chorda corporis movēnsnervus -ī (m) — in IVLIANVS III: Persia, ch. 17
id unde vīrēs veniunt; nervus bellī = pecūniasinew; string
nervus -ī (m) — in De Bello Gallico III, ch. 17
līnea fortis arcūsnervus -ī (m) — in Metamorphoses I, ch. 3, 18
Declension
| form | singular | plural |
|---|---|---|
| nominative | nervus | nervī |
| genitive | nervī | nervōrum |
| dative | nervō | nervīs |
| accusative | nervum | nervōs |
| ablative | nervō | nervīs |
| vocative | nerve | nervī |
Phrases from Meissner's Latin Phrase-Book
- pellere nervos in fidibus
- to strike the strings of the lyre.
- nervorum et tibiarum cantus
- instrumental music.
- vocum et fidium (nervorum) cantus
- vocal and instrumental music.
- omnes nervos in aliqua re contendere
- to strain every nerve, do one's utmost in a matter.
- omnibus viribusor nervis contendere, ut
- to strain every nerve, do one's utmost in a matter.
nervus, i, m. root snar-; Old Germ. snara, a snare; Gr. νεῦρον; cf. parvus and παῦρος,
I. a sinew, tendon, nerve.
I. Lit.:
his adde nervos, a quibus artus continentur, Cic. N. D. 2, 55, 139: hoc nervos confirmari putant, Caes. B. G. 6, 20: nervus qui platys appellatur, Plin. 26, 8, 58, § 90: hic primum nervos et venas expressit (of Pythagoras the painter), id. 34, 8, 19, § 59: nervorum contractio, Sen. Ep. 66, 40: nervi quos τένοντας Graeci appellant, Cels. 8, 1: condamus alter alterum in nervum bracchialem, let us embrace, Plaut. Poen. 5, 4, 99.— B. Transf.
2. A string of a musical instrument:
omnes voces, ut nervi in fidibus, ita sonant, ut, etc., Cic. de Or. 3, 57, 216: cotidiano cantu vocum et nervorum et tibiarum tota vicinitas personat, id. Rosc. Am. 46, 134; Verg. A. 9, 776; Hor. C. 3, 11, 4.—3. A bowstring: reciproca tendens nervo equino concita tela, Att. ap. Varr. L. L. 7, § 80 Müll. (Trag. Rel. p. 176 Rib.): nervoque obversus equino Contendit telum, Verg. A. 9, 622:
nervo aptare sagittas, id. ib. 10, 131: erumpit nervo pulsante sagitta, id. G. 4, 313; so Val. Fl. 6, 376; 1, 437; Luc. 7, 141.—b. A bow:
aliquem fallere nervo, Val. Fl. 3, 182.—6. The cords or wires by which a puppet is moved:
duceris ut nervis alienis mobile lignum, Hor. S. 2, 7, 82.—7. A fetter: nervum appellamus etiam ferreum vinculum, quo pedes impediuntur: quamquam Plautus eo etiam cervices vinciri ait: Perfidiose captus edepol nervo cervices probat, Paul. ex Fest. p. 165 Müll.: VINCITO AVT NERVO, AVT COMPEDIBVS, Lex XII. Tab. ap. Gell. 20, 1: in nervo atque compedibus aetatem agunt, Cato ap. Gell. 11, 18, 18; cf. Plaut. As. 3, 2, 5:
posuit in nervo pedes meos, Vulg. Job, 33, 11.—b. A prison:
in nervum aliquem rapere, Plaut. Capt. 5, 3, 45: in nervo jacebis, id. Curc. 5, 3, 40; cf. id. Capt. 3, 5, 71: vereor ne istaec fortitudo in nervum erumpat denique, will lay you by the heels, bring you into durance, Ter. Phorm. 2, 2, 10; 4, 4, 15: eximere de nervo aliquem, Liv. 6, 15, 9: misit in nervum, Vulg. Jer. 20, 2.—II. Trop.
A. Nerve, vigor, force, power, strength:
digna res est ubi tu nervos intendas tuos, Ter. Eun. 2, 3, 20: onus ... dignum, in quo omnes nervos aetatis industriaeque meae contenderem, Cic. Verr. 1, 12, 35: omnibus nervis mihi contendendum est, ut, etc., id. ib. 2, 3, 56, § 130: opibus ac nervis ad perniciem suam uti, Caes. B. G. 1, 20; Cic. Phil. 5, 12, 32: nervi belli pecunia, id. ib. 5, 2, 5: vectigalia nervos esse rei publicae, id. Imp. Pomp. 7, 17: legionum nervos incidere, id. Phil. 12, 3, 8: poëtae molliunt animos, nervos omnes virtutis elidunt, id. Tusc. 2, 11, 27: video, fore nervis opus sapientiāque tuā, id. Fam. 3, 10, 1: loci inhaerentes in nervis causarum, intimately connected with them, id. de Or. 3, 27, 106: nervi conjurationis, the leaders, Liv. 7, 39, 6.—B. In partic., of expression, force, energy:
horum oratio neque nervos, neque aculeos oratorios ac forenses habet, Cic. Or. 19, 62; cf. id. de Or. 3, 21, 80: nervi in dicendo, id. ib. 2, 22, 91: sectantem levia nervi Deficiunt, Hor. A. P. 26.Charlton Lewis's shorter dictionary for students: the same scholarship in plain, modern definitions.
nervus ī, m
cf. νεῦρον, a sinew, tendon, muscle : nervi, a quibus artūs continentur: hoc nervos confirmari putant, Cs.— A cord, string, wire (of a musical instrument): ut nervi in fidibus sonant: cantu vocum et nervorum et tibiarum personare, stringed instruments.—The leather covering of a shield , Ta.— A bow-string : adductus, O.: nervo aptare sagittas, V.— A wire, string (controlling a puppet): Duceris ut nervis alienis mobile lignum, H.— A prison : ne istaec fortitudo in nervom erumpat, bring you into durance , T.: eximere de nervo civīs, L.— The penis , H., Iu.—Fig., a sinew, nerve, vigor, force, power, strength : digna res est ubi tu nervos intendas tuos, T.: omnibus nervis mihi conitendum est, ut, etc.: opibus ac nervis ad perniciem suam uti, Cs.: nervi belli pecunia: vectigalia nervos esse rei p.: loci inhaerentes in nervis causarum, intimately connected with : nervi coniurationis, leaders , L.—Of expression, force, energy : oratio nervos oratorios habet: sectantem levia nervi Deficiunt, H.
Origins
By a metathesis of Old Latin *neuros, from Proto-Italic *(s)nēuros, a thematicization of Proto-Indo-European *snḗh₁wr̥ (“sinew, tendon”). Cognates include Ancient Greek νεῦρον (neûron, “tendon, string, nerve”), Old English sinu (“tendon, nerve, sinew”). More at English nerve.
Elsewhere
- Englishnerve
- Frenchnerf
- GermanNerv
- Italiannerbo
- Italiannervo
- Portuguesenervo
- Romaniannerv
- Catalannervifrom Vulgar Latin nervium
- Spanishnerviofrom Vulgar Latin nervium
- Dalmatianniar
Norwegian
- Norwegian Bokmålnerve
- Norwegian Nynorsknerve