adjectivethird-declension two-termination adjective
inūtilis
inūtilis (neuter inūtile, superlative inūtilissimus, adverb inūtiliter)
Classical[ɪˈnuː.tɪ.lɪs]Ecclesiastical[iˈnuː.ti.lis]
Meaning
- two terminationuseless, unserviceable, unprofitable
- two terminationhurtful, injurious
- two terminationvoid, null, invalid, without any legal use
Dig. XLV.I.61 Iulianus libro secundo ad Urseium Ferocem Stipulatio hoc modo concepta: «si heredem me non feceris, tantum dare spondes?» inutilis est, quia contra bonos mores est haec stipulatio.
A stipulation held in such a wise: “Do you promise me that if you do not make me an heir you give me that much?” is void, because it is against the good mores.
Latīnē defined in Latin in our graded readers
nōn ūtilisinūtilis -e — in IVLIANVS I: Gallia, ch. 9
quī nūllī ūsuī estinūtilis -e — in Evangelium secundum Matthaeum, ch. 23
quī nōn ūtilis est, quī nōn prōdestinūtilis -e — in Metamorphoses I, ch. 22
useless
inūtilis -e — in De Bello Gallico III
Declension
| form | masculine | feminine | neuter |
|---|---|---|---|
| nominative | inūtilis | inūtilis | inūtile |
| genitive | inūtilis | inūtilis | inūtilis |
| dative | inūtilī | inūtilī | inūtilī |
| accusative | inūtilem | inūtilem | inūtile |
| ablative | inūtilī | inūtilī | inūtilī |
| vocative | inūtilis | inūtilis | inūtile |
| form | masculine | feminine | neuter |
|---|---|---|---|
| nominative | inūtilēs | inūtilēs | inūtilia |
| genitive | inūtilium | inūtilium | inūtilium |
| dative | inūtilibus | inūtilibus | inūtilibus |
| accusative | inūtilīs inūtilēs | inūtilīs inūtilēs | inūtilia |
| ablative | inūtilibus | inūtilibus | inūtilibus |
| vocative | inūtilēs | inūtilēs | inūtilia |
Phrases from Meissner's Latin Phrase-Book
- qui per aetatem arma ferre non possunt or aetate ad bellum inutiles
- men exempt from service owing to age.
ĭn-ūtĭlis, e, adj.,
I. useless, unserviceable, unprofitable; constr. absol., with ad, or with dat. (class.).
I. In gen.
A. Of persons.
(a). Absol.:
homo iners atque inutilis, Cic. Off. 3, 6, 31; Verg. A. 2, 647; 10, 794: dum meliorem ex ducibus inutilem vulnus faceret, Liv. 21, 53: turba, id. 30, 30; Just. 2, 11, 3.—Sup., Col. 3, 10, 6.—(b). With ad:
per aetatem ad pugnam inutiles, Caes. B. G. 2, 16: ad rem gerendam, id. B. C. 3, 43; Val. Max. 3, 2, 11.—(g). With dat.:
aetate inutiles bello, Caes. B. G. 7, 78: sibi, Cic. Inv. 1, 1, 1: reipublicae, Liv. 29, 1.—B. Of inanim. and abstr. things:
rami, Hor. Epod. 2, 13: naves ad navigandum inutiles, Caes. B. G. 4, 29: tempestas non inutilis ad capiendum consilium, id. ib. 7, 27: impedimenta, Liv. 38, 15 fin.: ferrum, Verg. A. 2, 510: lingua, Ov. H. 4, 7: alga, Hor. C. 3, 7, 10: et genus et nomen jactare, id. ib. 1, 14, 3: inutiles oratori universales quaestiones, Quint. 3, 5, 12; 5, 10, 82: ad audiendum, id. 4, 1, 34.—With subj.-clause: quod non inutile sit imitari, Quint. 2, 3, 11; 1, 1, 27; 11, 2, 48 et saep.: stipulatio, invalid, Gai. Inst. 3, 97: fidei commissa, id. ib. 2, 261.—Sup.: inutilissimus quisque, Col. 3, 10, 1.— II. Esp., hurtful, injurious.
A. Of persons:
seditiosus et inutilis civis, Cic. Off. 2, 14; so id. ib. 3, 13: sed sibi inutilior, Ov. M. 13, 37: mihi reique publicae, Hirt. B. Afr. 54. —B. Of inanim. and abstr. things:
fungus, Cels. 5, 27, n. 17: inutile est, Cic. Off. 3, 13; Plin. 17, 27, 45, § 257: aquae inutiles pestilentesque, Sen. Q. N. 6, 27: oratio, Liv. 42, 14: arbitrium, Ov. M. 11, 100.—Adv.: ĭnū-tĭlĭter. 1. Uselessly, unprofitably:
non inutiliter, Quint. 2, 4, 18.— 2. Hurtfully, injuriously:
late diffusa aqua bibitur inutilius, Varr. R. R. 3, 5, 2: administrare, Hirt. B. Alex. 65, 1.Charlton Lewis's shorter dictionary for students: the same scholarship in plain, modern definitions.
in-ūtilis e, adj.
with comp, useless, unserviceable, unprofitable: homo: ille, V.: dum meliorem ex ducibus inutilem volnus faceret, L.: ad rem gerendam, Cs.: rei p.: rami, H.: non inutilis ad capiendum consilium tempestas, a fit occasion, Cs.: impedimenta, L.: ferrum, V.: lingua, O.: alga, H. —Hurtful, injurious: civis: Sed sibi inutilior, O. —Inexpedient, unprofitable, unavailing, hurtful: haec inutile est subire, etc.: oratio sibi, L.: arbitrium, O.—With supine abl.: hoc inutile factu, H.
Origins
- Proto-Indo-European*né
- Proto-Indo-European*n̥-
- Proto-Italic*n̥-
- Latininūtilis
Latin ūtilis Latin inūtilis From in- + ūtilis.