LATIN DICTIONARYLexicon Latīnum
adjectivefirst/second-declension adjective

imprōvīsus

imprōvīsus (feminine imprōvīsa, neuter imprōvīsum)
Classical[ɪm.proːˈwiː.sʊs]Ecclesiastical[im.proˈviː.s̬us]

Meaning

  1. adjectiveunforeseen, unexpected
  2. adjectivesudden

Declension

singular
formmasculinefeminineneuter
nominativeimprōvīsusimprōvīsa
inprōvīsa
imprōvīsum
inprōvīsum
genitiveimprōvīsī
inprōvīsī
imprōvīsae
inprōvīsae
imprōvīsī
inprōvīsī
dativeimprōvīsō
inprōvīsō
imprōvīsae
inprōvīsae
imprōvīsō
inprōvīsō
accusativeimprōvīsum
inprōvīsum
imprōvīsam
inprōvīsam
imprōvīsum
inprōvīsum
ablativeimprōvīsō
inprōvīsō
imprōvīsā
inprōvīsā
imprōvīsō
inprōvīsō
vocativeimprōvīse
inprōvīse
imprōvīsa
inprōvīsa
imprōvīsum
inprōvīsum
plural
formmasculinefeminineneuter
nominativeimprōvīsī
inprōvīsī
imprōvīsae
inprōvīsae
imprōvīsa
inprōvīsa
genitiveimprōvīsōrum
inprōvīsōrum
imprōvīsārum
inprōvīsārum
imprōvīsōrum
inprōvīsōrum
dativeimprōvīsīs
inprōvīsīs
imprōvīsīs
inprōvīsīs
imprōvīsīs
inprōvīsīs
accusativeimprōvīsōs
inprōvīsōs
imprōvīsās
inprōvīsās
imprōvīsa
inprōvīsa
ablativeimprōvīsīs
inprōvīsīs
imprōvīsīs
inprōvīsīs
imprōvīsīs
inprōvīsīs
vocativeimprōvīsī
inprōvīsī
imprōvīsae
inprōvīsae
imprōvīsa
inprōvīsa

imprōvīsus (inpr-), a, um, adj. 2. in-provisus,
I. not foreseen, unforeseen, unexpected (class.): sapienti nihil improvisum accidere potest, nihil inopinatum, nihil omnino novum, Cic. Tusc. 4, 15, 37; Cic. Verr. 2, 2, 28, § 69; id. de Or. 1, 22, 103: unde iste amor tam improvisus ac tam repentinus? id. Agr. 2, 22, 60: cum tot bella subito atque improvisa nascantur, id. Font. 15, 32: mala, id. Tusc. 3, 14, 30: improvisior pestis, Tac. A. 2, 47: castella munita improviso adventu capta, Cic. Fam. 2, 10, 3: pericula, id. Mur. 27, 55: vis leti, Hor. C. 2, 13, 19: species, id. Ep. 1, 6, 11: pelagoque remenso Improvisi aderunt, Verg. A. 2, 182: cunctisque repente Improvisus ait, id. ib. 1, 595. —
II. As subst.: imprōvīsum, i, n., that which is unforeseen, an emergency: dux sibi delectos retinuerat ad improvisa, Tac. H. 5, 16.—Mostly in abl., with de, adverbially, unexpectedly, suddenly: quasi de improviso respice ad eum, Ter. And. 2, 5, 6; cf. Trabea ap. Cic. Tusc. 4, 31, 67; Cic. Rosc. Am. 52, 151; cf. also Caes. B. C. 2, 6, 3: de improviso, Ter. And. 2, 2, 23; id. Heaut. 2, 3, 40; id. Ad. 3, 3, 53; 4, 4, 1; id. Phorm. 5, 6, 44; Caes. B. G. 2, 3, 1; 5, 22, 1; 5, 39, 1; 6, 3, 1 et saep. — Less freq. with ex: ex improviso filiam inveni meam, Plaut. Rud. 4, 5, 2; Cic. Verr. 2, 1, 43, § 112.— Hence, adv., in two forms, imprōvīso (class.) and imprōvīsē (post-class.), on a sudden, unexpectedly: improviso filiam inveni (for which, shortly before: ex improviso filiam inveni), Plaut. Rud. 4, 5, 6: sane homini praeter opinionem improviso incidi, Cic. Verr. 2, 2, 74, § 182: improviso eos in castra irrupisse, id. Div. 1, 24, 50: tantum adest boni improviso, Plaut. As. 2, 2, 44: cum mihi nihil improviso evenisset, Cic. Rep. 1, 4; id. Att. 15, 1, A, 1: scalae improviso, subitusque apparuit ignis, Verg. A. 12, 576; 8, 524: improvise necans incautos morte suprema, Tert. poët. adv. Marc. 2, 12.

Origins

  1. Proto-Indo-European*né
  2. Proto-Indo-European*n̥-
  3. Proto-Italic*n̥-
  4. Latinimprōvīsus

Proto-Indo-European *per-der.? Proto-Indo-European *per-der.? Proto-Indo-European *pér Proto-Indo-European *-o Proto-Indo-European *pró Proto-Indo-European *pro- Proto-Italic *pro- Latin prō- Proto-Indo-European *widtós Proto-Italic *wissos Latin vīsus Latin prōvīsus Latin imprōvīsus From in- + prōvīsus.

Descendants
  • Catalanimprovís
  • Italianimprovviso
  • Portugueseimproviso
  • Spanishimproviso

Quick answers

What does imprōvīsus mean in Latin?
imprōvīsus, a adjective, means “unforeseen, unexpected; sudden”.
How do you pronounce imprōvīsus?
In classical Latin, [ɪm.proːˈwiː.sʊs]; in ecclesiastical (church) Latin, [im.proˈviː.s̬us].
Where does imprōvīsus come from?
Proto-Indo-European *né → Proto-Indo-European *n̥- → Proto-Italic *n̥- → Latin imprōvīsus.