LATIN DICTIONARYLexicon Latīnum
verbfirst conjugation

dolō1

dolō (present infinitive dolāre, perfect active dolāvī, supine dolātum)
Classical[ˈdɔ.ɫoː]Ecclesiastical[ˈdɔː.lo]

Meaning

  1. to hew, chop into shape
  2. to fashion, devise

Conjugation conjugation 1

active indicative
formpresentimperfectfutureperfectpluperfectfut. perfect
1st sg.dolōdolābamdolābōdolāvīdolāveramdolāverō
dolārō
2nd sg.dolāsdolābāsdolābisdolāvistī
dolāstī
dolāverās
dolārās
dolāveris
3rd sg.dolatdolābatdolābitdolāvitdolāverat
dolārat
dolāverit
dolārit
1st pl.dolāmusdolābāmusdolābimusdolāvimusdolāverāmusdolāverimus
dolārimus
2nd pl.dolātisdolābātisdolābitisdolāvistis
dolāstis
dolāverātis
dolārātis
dolāveritis
dolāritis
3rd pl.dolantdolābantdolābuntdolāvērunt
dolāvēre, dolārunt
dolāverant
dolārant
dolāverint
dolārint
active subjunctive
active subjunctive
formpresentimperfectperfectpluperfect
1st sg.dolemdolāremdolāverim
dolārim
dolāvissem
dolāssem
2nd sg.dolēsdolārēsdolāverīsdolāvissēs
dolāssēs
3rd sg.doletdolāretdolāverit
dolārit
dolāvisset
dolāsset
1st pl.dolēmusdolārēmusdolāverīmus
dolārīmus
dolāvissēmus
dolāssēmus
2nd pl.dolētisdolārētisdolāverītis
dolārītis
dolāvissētis
dolāssētis
3rd pl.dolentdolārentdolāverint
dolārint
dolāvissent
dolāssent
passive indicative
passive indicative
formpresentimperfectfuture
1st sg.dolordolābardolābor
2nd sg.dolāris
dolāre
dolābāris
dolābāre
dolāberis
dolābere
3rd sg.dolāturdolābāturdolābitur
1st pl.dolāmurdolābāmurdolābimur
2nd pl.dolāminīdolābāminīdolābiminī
3rd pl.dolanturdolābanturdolābuntur
passive subjunctive
passive subjunctive
formpresentimperfect
1st sg.dolerdolārer
2nd sg.dolēris
dolēre
dolārēris
dolārēre
3rd sg.dolēturdolārētur
1st pl.dolēmurdolārēmur
2nd pl.dolēminīdolārēminī
3rd pl.dolenturdolārentur
imperative
imperative
formactivepassive
pres. 2nd sg.dolādolāre
pres. 2nd pl.dolātedolāminī
fut. 2nd sg.dolātōdolātor
fut. 3rd sg.dolātōdolātor
fut. 2nd pl.dolātōte—
fut. 3rd pl.dolantōdolantor
infinitives & participles
infinitives & participles
formactivepassive
present infinitivedolāredolārī
perfect infinitivedolāvisse
dolāsse
dolātum esse
future infinitivedolātūrum essedolātum īrī
present participledolāns—
perfect participle—dolātus
dolāta, dolātā, dolātae, dolātam, dolātārum, dolātās, dolātī, dolātōrum, dolātōs
future participledolātūrus
dolātūra, dolātūrā, dolātūrae, dolātūram, dolātūrārum, dolātūrās, dolātūre, dolātūrī, dolātūrīs, dolātūrō, dolātūrōrum, dolātūrōs, dolātūrum
dolandus
dolanda, dolandā, dolandae, dolandam, dolandārum, dolandās, dolande, dolandīs, dolandōrum, dolandōs
gerunddolandī, dolandō, dolandumsupinedolātum, dolātū

dŏlo, āvi, ātum, 1 (access. form of the part. pass. dolītus, Varr. ap. Non. 99, 17, and 436, 15), v. a. cf. Sanscr. dar-, dal-, to tear apart; whence doleo; Lat. dolium,
I. to chip with an axe, to hew.
I. Lit.: materiem, Cato R. R. 31 fin.: taleas, Cat. 45: robur, Cic. Div. 2, 41, 86: scyphum caelo, Varr. ap. Non. 99, 18: perticas in quadrum, Col. 8, 3, 7: stipes falce dolatus, Prop. 4 (5), 2, 59. dolato confisus ligno, Juv. 12, 57; cf.: non est e robore dolatus, Cic. Ac. 2, 31, 100: de lapidibus dolatis, Vulg. 3 Reg. 6, 7.—
B. Transf.: fuste, i. e. to cudgel soundly, belabor, drub, Hor. S. 1, 5, 23.—In mal. part.: uxorem, Pompon. ap. Non. 166, 1. Cf. dedolo.—
II. Trop., to shape, construct: (historiam) sicut potuit, dolavit, Cic. de Or. 2, 13, 54.—And in an alliteration: hodie hunc dolum dolamus, i. e. to fashion, contrive, devise, Plaut. Mil. 3, 3, 64.

Origins

Uncertain. Ultimately from the root Proto-Indo-European *delh₁-. Perhaps from Proto-Italic *delaō, from Proto-Indo-European *dél-yeti. Alternatively, perhaps from Proto-Italic *dolaō, Proto-Indo-European *dl̥h₁-yé-ti. It has also been interpreted as a denominative to an otherwise unattested o-grade noun from the same root.

Balkano-Romance
  • Romaniandura
Italo-Romance
  • Italiandolare
  • Neapolitandulare
  • Sicilianduliri
Gallo-Romance
  • Catalandolar
Ibero-Romance
  • Spanishdolar
Borrowings
  • Frenchdoler
Rhaeto-Romance
  • Friuliandolá
Gallo-Italic
  • Emiliandolèr

In the Academy Smith's classical dictionaries

noun · masculinethird declension
dolō2
dolō m (genitive dolōnis)
Classical[ˈdɔ.ɫoː]Ecclesiastical[ˈdɔː.lo]

Meaning

  1. a dagger
    E plebe homo nocte media iuxta cubiculum eius cum pugione deprehensus est; reperti et equestris ordinis duo in publico cum dolone ac venatorio cultro praestolantes, alter ut egressum theatro, alter ut sacrificantem apud Martis aedem adoreretur.A plebeian man was apprehended at midnight right next to his [Claudius'] bed; two other men of equestrian family were found waiting for him, one armed with a dagger and ready to stab him leaving the theater, the other one, wielding a huntsman's knife, to attack him as he would be sacrificing at the altar of Mars.121 CE, Suetonius, De vita Caesarum Vita divi Claudi 13
  2. a swordstick or steel-pointed pole
    Pila manu saevosque gerunt in bella dolonesThey [comites Aventini] wield javelins and fierce swordsticks, and fight as well with smooth sword as with the Sicilian veru [of unclear meaning].29 BCE – 19 BCE, Vergilius, Aeneis 7.664-665

Declension

declension
formsingularplural
nominativedolōdolōnēs
genitivedolōnisdolōnum
dativedolōnīdolōnibus
accusativedolōnemdolōnēs
ablativedolōnedolōnibus
vocativedolōdolōnēs

† dŏlo or dŏlon, ōnis, m., = δόλων,
I. a staff with a short sharp iron point; a pike, sword-stick (cf.: lancea, spiculum, gaesum, hastile, sarissa, sparus): ingens contus cum ferro brevissimo, Varr. ap. Serv. Verg. A. 7, 664. So Verg. l. l.; Sil. 3, 250.—
2. A small sword-cane, hidden dagger, Suet. Claud. 13; id. Dom. 17; Dig. 9, 2, 52; cf. Isid. Orig. 18, 9, 4; Serv. Verg. l. l.—
II. Transf., of a fly's sting, Phaedr. 3, 6, 3.—
2. The fore-topsail, Liv. 36, 44; 45; 37, 30; cf. Isid. Orig. 19, 3, 3.
Dŏlo, ōnis, m.
I. nom. propr., = Δόλων.
I. A spy of the Trojans in the Trojan war, Ov. M. 13, 98, Verg. A. 12, 347 Serv, Macr S. 5, 16 al.—
II. A son of Priam, Hyg. Fab 90.

Origins

Borrowed from Ancient Greek δόλων (dólōn), from δόλος (dólos).

Descendants
  • GermanDolch

In the Academy Smith's classical dictionaries

Quick answers

What does dolō mean in Latin?
dolō, a verb, means “to hew, chop into shape; to fashion, devise”.
What are the principal parts of dolō?
dolō, dolāre, dolāvī, dolātum (first conjugation).
How do you pronounce dolō?
In classical Latin, [ˈdɔ.ɫoː]; in ecclesiastical (church) Latin, [ˈdɔː.lo].