adjectivefirst/second-declension adjective
dīvīnus
dīvīnus (feminine dīvīna, neuter dīvīnum, comparative dīvīnior, superlative dīvīnissimus, adverb dīvīnē or dīvīnitus)
Classical[diːˈwiː.nʊs]Ecclesiastical[diˈviː.nus]
dīvīnum sg. nom. n.; sg. acc. m.; sg. acc. n.; sg. voc. n.Mille Verba core vocabulary
Meaning
- adjectivedivine, of a deity, superhuman, supernatural
Illī rēbus dīvīnīs intersunt, sacrificia pūblica ac prīvāta prōcūrant, religiōnēs interpretantur[…]
The former are engaged in things sacred, conduct the public and the private sacrifices, and interpret all matters of religion.58–49 BCE, Gaius Julius Caesar, chapter 13, in Commentarii de Bello Gallico [Commentaries on the Gallic War], volume VI:
Latīnē defined in Latin in our graded readers
quī deōrum est; rēs dīvīnae.dīvīnus -a -um — in Mille Verba, Deī et Sacra
Declension
| form | masculine | feminine | neuter |
|---|---|---|---|
| nominative | dīvīnus | dīvīna | dīvīnum |
| genitive | dīvīnī | dīvīnae | dīvīnī |
| dative | dīvīnō | dīvīnae | dīvīnō |
| accusative | dīvīnum | dīvīnam | dīvīnum |
| ablative | dīvīnō | dīvīnā | dīvīnō |
| vocative | dīvīne | dīvīna | dīvīnum |
| form | masculine | feminine | neuter |
|---|---|---|---|
| nominative | dīvīnī | dīvīnae | dīvīna |
| genitive | dīvīnōrum | dīvīnārum | dīvīnōrum |
| dative | dīvīnīs | dīvīnīs | dīvīnīs |
| accusative | dīvīnōs | dīvīnās | dīvīna |
| ablative | dīvīnīs | dīvīnīs | dīvīnīs |
| vocative | dīvīnī | dīvīnae | dīvīna |
Phrases from Meissner's Latin Phrase-Book
- divinitus accidit
- it happened miraculously.
- numen (deorum) divinum
- the sovereign power of the gods.
- rem divinam facere (dis)
- to sacrifice.
- aliquem divino honere colere
- to pay divine honours to some one.
- divinitus (De Or. 1. 46. 202)
- by divine inspiration (often = marvellously, excellently).
- rebus divinis (rite) perpetratis
- after having performed the sacrifice (with due ritual).
- rebus divinis interesse (B. G. 6. 13)
- to take part in divine service (of the priest).
- alicui divinos honores tribuere, habere
- to pay divine honours to some one.
4 more phrases
- divino quodam spiritu inflatus or tactus
- inspired.
- sacra, res divinae, religiones, caerimoniae
- ritual; ceremonial.
- omnia divina humanaque iura permiscentur (B. C. 1. 6. 8)
- anarchy reigns supreme.
- divino quodam instinctu concitari, ferri (Div. 1. 31. 66)
- to feel inspired.
dīvīnus, a, um, adj. divus,
I. of or belonging to a deity, divine (class. and very freq.).
I. Prop.:
divinae Matris imago, Lucr. 2, 609: numen, id. 1, 154; 4, 1233; Cic. N. D. 1, 9, 22; id. Mil. 30 fin. al.: stirps, Verg. A. 5, 711; Ov. M. 2, 633; cf. semen, id. ib. 1, 78; and, origo, Liv. 1, 15: Pergamum divina moenitum manu, Plaut. Bacch. 4, 9, 2; cf.: non sine ope divina bellum gerere, Caes. B. G. 2, 31, 2; and: quasi divino consilio, Cic. Fam. 13, 4 fin.: stellae divinis animatae mentibus, Cic. Rep. 6, 15: divina studia colere, id. ib. 6, 18: animos hominum esse divinos, i. e., of divine origin, id. Lael. 4, 13; cf.: hoc divinum animal (homo, shortly before: quasi mortalem deum), id. Fin. 2, 13, 40: aliquis instinctus inflatusque, id. Div. 1, 6 fin.; cf.: causa divinior, id. Fin. 5, 11, 33 et saep.: condimenta, enjoyed by the gods, divine, Plaut. Ps. 3, 2, 37: odor (Veneris), Verg. A. 1, 403; cf. decoris, id. ib. 5, 647: ars Palladis, id. ib. 2, 15 et saep.: divinissima dona, i. e., most worthy of a deity, Cic. Leg. 2, 18: re divina facta, i. e., religious exercise, divine worship, sacrifice, etc., Plaut. Am. 3, 3, 13; in this sense res divina is very freq., id. Epid. 2, 3, 11; 3, 3, 34 et saep.; Ter. Eun. 3, 3, 7; id. Hec. 1, 2, 109; Cic. N. D. 3, 18, 47; id. Div. 2, 10; Nep. Hann. 2, 4; Plin. 18, 2, 2, § 7; Suet. Tib. 44 et saep.; less freq. in the plur. divinae res, Plaut. Mil. 3, 1, 81; Cic. Verr. 2, 4, 8; id. Div. 2, 10; Liv. 23, 11.—In plur. also in gen. for religious affairs, Caes. B. G. 6, 13, 4; 6, 21, 1; Cic. Div. 1, 4 fin.—Also verba, a form of prayer, Cato R. R. 14, 3: religiones (opp. fides humana), Liv. 9, 9; cf. id. 34, 31.—B. Freq. connected with humanus as a stronger designation for all things, things of every kind, etc. (cf.: di hominesque under deus, I. B. fin.):
dedunt se, divina humanaque omnia, Plaut. Am. 1, 1, 102; cf. id. Trin. 2, 4, 78; Liv. 9, 14; Suet. Caes. 84: res, Cic. Lael. 6: jura, id. Rosc. Am. 23 fin.; Caes. B. C. 1, 6 fin.: scelera, Liv. 3, 19; cf. id. 29, 18 fin.: spes, id. 10, 40 et saep. But in the explanation of philosophia by scientia divinarum humanarumque rerum, the term divinae res denotes nature, physics, as distinguished from humanae res, i. e. morals, Cic. Tusc. 5, 3, 7; 4, 26, 57; id. Off. 1, 43, 153; 2, 2, 5; id. Fin. 2, 12, 37; Sen. Ep. 88; 90; Quint. 12, 2, 8; 20 al.; cf. Cic. Or. 34; Quint. 10, 1, 35.—So too in jurid. lang., divinae res signifies natural laws, in opp. to humanae res, positive laws, Cic. Sest. 42, 91; Just. Inst. 1, 1; Dig. 1, 1, 10.—dīvīnum, i, n., 1. The deity, τό θεῖον:
divina si faverint, God willing, Pall. 1, 1, 2; Juv. 15, 144; Amm. 23, 6; id. 22, 16 fin.—2. The divine, that which comes from God, nihil est divino divinius, Sen. Ep. 66, 11.—
3. That which is under the sanction of a god; hence: quicquam divini credere alicui; or simply: divini alicui credere, to believe one upon oath (ante-class.):
numquam edepol tu mihi divini quicquam creduis, in, etc., Plaut. Am. 2, 2, 40: quid ei divini aut humani aequum est credere? id. Poen. 2, 1, 20: nam mihi divini numquam quisquam creduat, ni, etc., id. Bacch. 3, 3, 99; id. As. 5, 2, 4.II. Transf.
A. Divinely inspired, prophetic:
aliquid praesagiens atque divinum, Cic. Div. 1, 38: animus appropinquante morte multo est divinior, etc., id. ib. 1, 30, 63; cf. id. ib. 1, 28 fin.: cum ille potius divinus fuerit, Nep. Att. 9, 1: divinarum sagacem flammarum, Sil. 3, 344: divini quicquam, Plaut. Am. 2, 2, 40; cf. id. Bacch. 3, 4, 5; also joined to humani, id. As. 5, 2, 4; id. Poen. 2, 20.—Poet. of poets: vates, Hor. A. P. 400; cf.: divini pectoris carmina, Lucr. 1, 731.—With gen.: divina futuri Sententia, Hor. A. P. 218: avis imbrium imminentium, id. C. 3, 27, 10.— Subst.: dīvīnus, i, m., a soothsayer, prophet = vates, Cic. Div. 1, 58; 2, 3; id. Fat. 8; Liv. 1, 36; Hor. S. 1, 6, 114; Vulg. Deut. 18, 11 al.—In the fem.: dīvīna, ae, a prophetess, Petr. 7, 2.—B. Like caelestis (but far more freq. in prose), godlike, superhuman, admirable, excellent:
ex maxime raro genere hominum et paene divino, Cic. Lael. 18: ingenio esse divino, id. Rep. 2, 2: magni cujusdam civis et divini viri, id. ib. 1, 29; cf.: caelestes divinaeque legiones, id. Phil. 5, 11: senatus in supplicatione deneganda, id. Q. Fr. 2, 8: homo in dicendo, id. de Or. 1, 10, 40: homo, Crispus ap. Quint. 8, 5, 17: orator, Quint. 4, 3, 13 et saep.: incredibilis quaedam et divina virtus, Cic. Rep. 3, 3: fides, id. Mil. 33 fin.: admurmuratio senatus, Cic. Verr. 2, 5, 16: memoria, id. Ac. 2, 1, 2: eloquentia M. Tullii, Quint. 2, 16, 7: facultas eloquendi, id. 10, 1, 81: ille nitor loquendi, id. ib. 83: illa ironia, id. ib. 4, 1, 70: haec in te, Sulpici, divina sunt, Cic. de Or. 1, 29 et saep.—In the comp.: ratione nihil est in homine divinius, Cic. Fin. 5, 13 fin.; id. Par. 1, 3, 14. Under the empire an epithet often bestowed on the emperors: domus, Phaedr. 5, 8, 38: princeps, Nazar. Pan. Const. Aug. 35, 3; cf. Inscr. Orell. 277; 339: indulgentia, Dig. 1, 4, 3 et saep.—Adv.: dīvīne. 1. (Acc. to I.) In a godlike manner, through godlike power:
nunc tu divine fac huc assis Sosia, Plaut. Am. 3, 3, 21.—2. (Acc. to II.)
a. By divine inspiration, prophetically:
plura divine praesensa et praedicta reperiri, Cic. Div. 1, 55; id. Att. 10, 4; and in the comp., id. Rep. 2, 5 Mos. —b. In a godlike, superhuman, admirable manner, divinely:
divine Plato escam malorum appellat voluptatem, Cic. de Sen. 13, 44; Quint. 1, 6, 18; 11, 1, 62.—Sup. does not occur.Charlton Lewis's shorter dictionary for students: the same scholarship in plain, modern definitions.
dīvīnus adj. with comp. and sup.
divus, of a god, of a deity, divine : numen: stirps, V.: origo, L.: sine ope divinā, Cs.: animos esse divinos, i. e. of divine origin : religiones, L.: causa divinior: divinissima dona, i. e. most worthy of a deity : rem divinam facere, worship , T.: rem divinam ture ac vino fecisse, L.: rebus divinis praeesse, religion , Cs.: agere divina humanaque, religious and secular duties , L.: divina humanaque Divitiis parent, the whole world , H.: omnium divinarum humanarum rerum consensio, i. e. union in all interests and feelings : divina humanaque scelera, sacrilege and outrage , L.: rerum divinarum et humanarum scientia, physics and morals : divinum ius et humanum, natural and positive law : (homines) soli divinocum capaces, Iu. — Divincly inspired, prophetic : animus divinior: cum ille potius divinus fuerit, N.: vates, H.: poëta, V.: futuri Sententia, H.: Imbrium avis imminentium, H. — As subst m., a soothsayer, prophet : nescio qui ille divinus: divine tu, inaugura, L.: adsisto divinis, watch the fortunetellers , H.— Godlike, superhuman, admirable, excellent : genus hominum: legiones: fides: senatūs admurmuratio: quā (ratione) nihil est in homine divinius: domus, i. e. imperial , Ph.
Origins
- Proto-Indo-European*dyew-
- Proto-Indo-European*deywós
- Proto-Italic*deiwos
- Proto-Italic*deiwīnos
- Latindīvīnus
Inherited from Proto-Italic *deiwīnos. By surface analysis, dīvus (“divine, of a god”) + -īnus.
Descendants
- Italiandivino
- Occitandivinfrom Old Occitan devin
- Catalandivífrom Old Occitan devin
- Frenchdevinfrom Vulgar Latin *devīnus
- Frenchdivinfrom Old French divin
- Romaniandivinfrom Old French divin
- Englishdivinefrom Old French divin
- Portuguesedivino
- Spanishdivino
- Galiciandivino