noun · femininethird declension
diciō
diciō f (genitive diciōnis)
Meaning
- military or political authority, power, control, rule
Clarissimī virī nostrae cīvitātis temporibus optimīs hoc sibi amplissimum pulcherrimumque dūcēbant, ab hospitibus clientibusque suīs, ab exterīs nātiōnibus quae in amīcitiam populī Rōmānī diciōnemque essent, iniūriās prōpulsāre eōrumque fortūnās dēfendere.
The most illustrious men of our country in its best days thought it honourable and excellent to protect guests and clients, who were from foreign nations who had come under the friendship and power of the Roman Republic, from injury and to preserve their prosperity.106 BCE – 43 BCE, Cicero, In Caecilium 66 - sway, control
qua curia dulcius, quo sub rege honorabilius, quam in propria dicione vitam ducere?
Under what court could it be sweeter, under what king could it be more honourable, than to live one's own life under one's own control?1126, Anselm Bury, abbot of Bury St Edmons, epistola
Latīnē defined in Latin in our graded readers
Declension
| form | singular | plural |
|---|---|---|
| nominative | diciō | diciōnēs ditiōnēs |
| genitive | diciōnis ditiōnis | diciōnum ditiōnum |
| dative | diciōnī ditiōnī | diciōnibus ditiōnibus |
| accusative | diciōnem ditiōnem | diciōnēs ditiōnēs |
| ablative | diciōne ditiōne | diciōnibus ditiōnibus |
| vocative | diciō | diciōnēs ditiōnēs |
Phrases from Meissner's Latin Phrase-Book
- terram suae dicionis facere
- to reduce a country to subjection to oneself.
- sub imperio et dicione alicuius esse
- to be subject to some one, under some one's dominion.
- in potestate, in dicione alicuius esse
- to be subject to some one, under some one's dominion.
- subiectum esse, obnoxium esse imperio or dicioni alicuius (not simply alicui)
- to be subject to some one, under some one's dominion.
dĭcĭo, ōnis (less correctly, ditio; occurs only in the
I. gen., dat., acc., and abl. sing., and in plur. once, Prud. Psych. 221; so Hemsterhuis, Orat. p. 7.—Georges rejects the dat. sing., but v. infra; cf. Neue, Formenl. 1, 514 sq.), f. root dic-; Sanscr. dicami, point out; Gr. δείκνυμι; Lat. dico; cf.: condicio, judex, a t. t., milit. and polit., dominion, sovereignty, authority, rule, sway, power.
I. Prop.:
Commagenem, dicionis regiae usque ad id tempus, etc., Suet. Vesp. 8: Poenum quod inter Alpes Apenninumque agri sit, suae dicionis fecisse, Liv. 21, 53; so, id. 21, 60; cf.: Tyros mare dicionis suae fecit, Curt. 4, 4 fin.—Dat.: regionem dicioni ejus adjecit, Curt. 4, 1, 26; cf.: subjecit dicioni suae hostes, Front. Strat. 1, 3, 10: dicioni alicujus se permittere, Curt. 6, 5, 9; Vell. 2, 37, 3; Lact. 2, 12, 7; Plin. 5, 1, 1, § 2; Curt. 9, 7, 13; 8, 13, 1 al.: gentem dicioni nostrae subicere, Tac. A. 13, 55; cf. under no. II.—Acc. (very freq.): dedunt se, urbem et liberos In dicionem atque in arbitrium Thebano poplo, Plaut. Am. 1, 1, 103; so, Liv. 7, 31; id. 26, 33 fin. al.; cf.: omnia in dicionem tradere, Liv. 26, 43: omnes eas civitates in dicionem potestatemque populi Romani esse redactas, Caes. B. G. 2, 34 fin.; so, Cic. Agr. 2, 27 fin.; id. Prov. Cons. 13, 2; Liv. 26, 21; id. 41, 19: Suet. Tib. 16 et saep.; cf.: urbes multas sub imperium populi Romani dicionemque subjunxit, Cic. Verr. 2, 1, 21, 55; and: Ilergetes in jus dicionemque recepit, Liv. 21, 61: sub populi Romani imperium dicionemque cadere, Cic. Font. 1, 2; cf.: voluntate concedere in dicionem, Liv. 30, 7: in dicionem venire, id. 32, 31; so, id. 40, 28; Pompon. Dig. 1, 2, 2, § 32 et saep.: in amicitiam populi Romani dicionemque esse, Cic. Div. in Caecil. 20, 66 (cf. on the constr. esp. Kritz ad Sall. J. 112, 3).—Abl. (also very freq.): sub alicujus dicione atque imperio esse, Caes. B. G. 1, 31; Ov. M. 14, 609: nationes, quae in eorum regno ac dicione sunt, Cic. Verr. 2, 4, 27 init.; and: in parte magis quam in dicione alicujus esse, Liv. 21, 5: in servitute atque in dicione alicujus teneri, Caes. B. G. 1, 33; cf.: terras omni dicione tenere, Verg. A. 1, 236; so, id. ib. 1, 622: dicione premere aliquos, id. ib. 7, 737; cf. id. ib. 10, 54.II. Transf., beyond milit. and polit. life:
auris meas dedo in dicionem tuam, Plaut. Mil. 4, 1, 8: postquam res publica, in paucorum potentium jus atque dicionem concessit, Sall. C. 20, 7: omnis gentis, etc. ... decemvirum dicioni, judicio potestatique permissa esse, Cic. Agr. 2, 15, 39; cf.: sub dicione ejus magistratus (sc. censoris), Liv. 4, 8: respirare contra nutum dicionemque alicujus, Cic. Quint. 30 fin.: aliquem in sua potestate ac dicione tenere, Cic. Verr. 2, 1, 38, § 97: caput liberum fidei suae commissum alienae dicioni subicere, Gell. 5, 19, 10 (dub. al. condicioni).Charlton Lewis's shorter dictionary for students: the same scholarship in plain, modern definitions.
(diciō) ōnis, f
DIC-, dominion, sovereignty, authority, sway, control, rule (only sing; no nom.): oram Romanae dicionis fecit, brought under , L.: regna virūm dicioni permissa: civitates in dicionem populi R. redactas, Cs.: se dedere in dicionem populi R., L.: Ilergetes in ius dicionemque recepit, L.: sub illorum dicione esse, Cs.: nationes, quae in eorum dicione sunt: terras omni dicione tenere, V.: dicione premere populos, V.— Influence, control, jurisdiction, authority : res p. in paucorum ius atque dicionem concessit, S.: sub dicione eius magistratūs (sc. censoris), L.: contra dicionem alicuius: istum in suā potestate ac dicione tenere.
Origins
Proto-Indo-European *-ōder. Proto-Indo-European *-Hōder.? Latin -ō Latin -iō Latin diciō From dīcere (“to say”) + -iō.
Descendants
- Englishdition
- Frenchdition